Các giao dịch vốn giữa Trung tâm Tài chính quốc tế (IFC) và bên ngoài Việt Nam sẽ được tự do hóa gần như hoàn toàn, các thành viên trong khu vực này cũng có thể giao dịch với nhau linh hoạt, không rào cản.
Thông tin trên được bà Nguyễn Huyền Dịu, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (Ngân hàng Nhà nước) chia sẻ tại Diễn đàn Kinh tế Thụy Sĩ – Việt Nam ngày 04/11 ở Đà Nẵng.
Bà Dịu cho biết Ngân hàng Nhà nước đang xây dựng khung pháp lý mang tính đột phá cho việc hình thành Trung tâm Tài chính quốc tế (IFC) tại TPHCM và Đà Nẵng, cho phép nhà đầu tư nước ngoài tự do giao dịch ngoại tệ, chuyển vốn ra vào mà không phải qua các thủ tục hành chính phức tạp như trước. Đây được xem là bước tiến lớn trong quản lý ngoại hối, đánh dấu sự chuyển mình mạnh mẽ của Việt Nam sau nhiều thập kỷ kiểm soát chặt dòng vốn.
Theo bà, mục tiêu của cải cách này là “xóa ranh giới” giữa thị trường tài chính Việt Nam và hệ thống vốn toàn cầu. Dự thảo nghị định đang trình Quốc hội phê duyệt mở ra 2 hướng lớn: khuyến khích dòng vốn vào và tạo thuận lợi cho dòng vốn ra.
Với nhà đầu tư nước ngoài, việc tham gia IFC sẽ dễ dàng hơn nhiều. Họ có thể mở tài khoản giao dịch trực tiếp bằng ngoại tệ, không cần quy đổi sang đồng Việt, đồng thời được phép chuyển lợi nhuận ra nước ngoài mà không phải thực hiện quy đổi hai chiều. Điều này khác hẳn quy định hiện hành, khi nhà đầu tư phải chuyển đổi ngoại tệ sang đồng Việt để mua cổ phiếu, rồi đổi ngược lại khi rút vốn – quy trình vừa tốn thời gian, vừa tăng chi phí giao dịch.
Ở chiều ngược lại, các tổ chức trong IFC cũng sẽ được mở rộng quyền đầu tư ra nước ngoài. Họ có thể vay vốn từ thị trường toàn cầu, rót vốn hoặc mua tài sản ở nước khác mà không phải qua nhiều tầng xét duyệt như hiện nay.
“Hiện nay, nếu một nhà đầu tư muốn rót vốn ra nước ngoài, họ phải trải qua rất nhiều thủ tục hành chính, từ đăng ký với Ngân hàng Nhà nước đến xin phê duyệt của Thủ tướng. Nhưng với khung pháp lý mới của Trung tâm Tài chính quốc tế, nhà đầu tư sẽ có thể dễ dàng đưa vốn vào hoặc rút vốn ra mà không còn những rào cản hành chính như trước”, bà Dịu nói.
Ông Trần Phương, Phó Tổng Giám đốc BIDV, nhận định việc tự do hóa ngoại hối trong IFC là bước ngoặt lớn so với trước, khi chính BIDV từng mất nhiều tháng để hoàn tất thủ tục đầu tư tại Lào và Campuchia. Ông đặt câu hỏi liệu Việt Nam có áp dụng mô hình tài khoản kép như Trung Quốc? Về vấn đề này, bà Dịu cho biết quy định mới vẫn đang được hoàn thiện và trình Quốc hội xem xét, song định hướng là sử dụng tài khoản đơn, giúp nhà đầu tư “thực hiện các giao dịch ngoại tệ trong IFC và với thị trường toàn cầu thuận tiện hơn”.
Đại diện NHNN nhấn mạnh, xây dựng IFC không chỉ dừng ở cải cách chính sách ngoại hối mà là tạo dựng một hệ sinh thái tài chính hiện đại, nơi khung pháp lý, hạ tầng và môi trường sống cùng vận hành để thu hút nhân tài và dòng vốn quốc tế.
Ông Johan Nyvene – Chủ tịch HĐQT Chứng khoán TPHCM (HSC) bày tỏ ấn tượng với định hướng cải cách của NHNN. Ông cho rằng, ngoài việc mở cửa dòng vốn, Việt Nam cần sớm định hình sản phẩm tài chính đặc trưng cho IFC, trong đó tài sản token hóa (tokenized assets) có thể trở thành xu hướng chủ đạo, giúp Việt Nam nói “cùng ngôn ngữ” với các trung tâm tài chính toàn cầu.
Nhiều chuyên gia tại diễn đàn cũng nhận định, IFC nên được xem như một “phòng thí nghiệm chính sách” – nơi thử nghiệm các cơ chế tài chính tiên tiến trước khi mở rộng ra toàn quốc. Mô hình này không chỉ tạo không gian linh hoạt cho cải cách mà còn giúp Việt Nam xây dựng niềm tin với nhà đầu tư quốc tế thông qua sự minh bạch, khả năng dự đoán và tính nhất quán của khung pháp lý.
Giới ngân hàng trong nước đánh giá IFC sẽ mang lại cơ hội kép: vừa thu hút dòng vốn ngoại, vừa mở đường cho doanh nghiệp Việt mở rộng đầu tư ra nước ngoài khi rào cản pháp lý được tháo gỡ.
Thu hút nhân lực chất lượng cao cho trung tâm tài chính
Khi khung pháp lý và dòng vốn đã dần mở, yếu tố hạ tầng và con người được xem là chìa khóa để biến Trung tâm Tài chính quốc tế thành hiện thực.
Ông Phan Duy Anh – Phó Giám đốc Sở Tài chính Đà Nẵng cho biết thành phố đang đầu tư mạnh vào công nghệ và hạ tầng số: phủ sóng 5G toàn đô thị, xây dựng 7 trung tâm dữ liệu và chuẩn bị lắp đặt trạm cáp quang quốc tế để phục vụ các kết nối tài chính xuyên biên giới. Tuy vậy, ông thừa nhận nguồn nhân lực chất lượng cao vẫn là điểm yếu lớn nhất hiện nay.
“Chúng tôi đang triển khai nhiều chính sách để thu hút chuyên gia quốc tế, đầu tư thêm trường học, bệnh viện và mở rộng các đường bay thẳng, giúp người nước ngoài đến làm việc và sinh sống thuận tiện hơn”, ông nói. Thành phố cũng chú trọng an toàn thực phẩm và chất lượng dịch vụ đô thị, những yếu tố được các chuyên gia nước ngoài đặc biệt quan tâm khi chọn nơi gắn bó lâu dài.
Theo ông Phan Duy Anh, Đà Nẵng đặt mục tiêu phát triển IFC dựa trên 4 trụ cột: tài chính xanh, công nghệ tài chính, tài sản số và tài chính thương mại. Thành phố đã ký hợp tác với nhiều tổ chức quốc tế như Hiệp hội Fintech Thụy Sĩ, Binance và DWF Labs để nhận tư vấn kỹ thuật. Ông cho biết, Thủ tướng đã yêu cầu đưa Trung tâm Tài chính quốc tế vào hoạt động trước ngày 15/11, nên các sở, ngành đang “chạy nước rút” hoàn thiện những khâu cuối cùng.
“Đà Nẵng chỉ cần là chính mình”
Ông Rich McClellan – Phó Chủ tịch Hội đồng Tư vấn Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam (Đà Nẵng) chia sẻ hành trình hơn 3 năm xây dựng dự án này. Khi ý tưởng IFC vừa được đưa ra, phần lớn giới tài chính trong và ngoài nước đều hoài nghi. “Lúc đó ai nghe nói Việt Nam làm IFC cũng ngạc nhiên. Nhưng 3 năm qua, đặc biệt là năm nay, tiến độ cải cách đã khiến cái nhìn ấy thay đổi hoàn toàn”.
Theo ông Rich McClellan, Đà Nẵng sẽ thành công nếu phát huy đúng lợi thế riêng, thay vì cạnh tranh trực tiếp với TPHCM. Với vị trí địa lý thuận lợi, cảng nước sâu, hành lang kinh tế Đông – Tây cùng môi trường sống năng động và thân thiện, thành phố có thể trở thành điểm đến hấp dẫn cho các lĩnh vực tài chính xanh, tài chính thương mại và kinh tế số.
“Đà Nẵng chỉ cần là chính mình. Khi chính sách được thực thi đúng hướng, thành phố sẽ thu hút được một cộng đồng rất đặc biệt từ khắp nơi trên thế giới”, chuyên gia bày tỏ.
Trả lời