Tại buổi Họp báo của Hội đồng Vàng thế giới (WGC) sáng ngày 02/02/2026, ông Shaokai Fan khẳng định, trong thế giới đang trải qua những đứt gãy và chuyển dịch lớn, vàng không chỉ là công cụ tìm kiếm lợi nhuận mà quan trọng hơn là tài sản chiến lược để mang lại sự cân bằng và ổn định cho danh mục đầu tư.
Ông Shaokai Fan – Giám đốc khu vực châu Á – Thái Bình Dương (không bao gồm Trung Quốc) kiêm Giám đốc Ngân hàng Trung ương toàn cầu tại Hội đồng Vàng thế giới nhấn mạnh rằng năm 2025 thực sự là năm đầy biến động và thú vị đối với thị trường vàng, đặc biệt là những diễn biến phi thường trong những tuần cuối năm và đầu năm 2026.
Những kỷ lục chưa từng có thị trường vàng 2025
Ông Shaokai Fan khẳng định năm 2025 là năm phá vỡ mọi kỷ lục trên nhiều phương diện. Xét về tổng thể, đây là lần đầu tiên trong lịch sử nhu cầu vàng toàn cầu vượt mốc 5,000 tấn trong một năm. Về mặt giá trị, thị trường cũng thiết lập đỉnh cao mới chưa từng có là 555 tỷ USD, tương ứng mức tăng trưởng ấn tượng 45% so với năm trước. Sự bùng nổ của nhu cầu đã đẩy hiệu suất giá vàng tăng gần 70% trong cả năm, liên tục thiết lập các đỉnh giá mới.
Động lực chính dẫn dắt thị trường trong năm qua chính là nhu cầu đầu tư, bao gồm cả kênh Quỹ hoán đổi danh mục (ETF) và vàng vật chất. Lượng vàng nắm giữ thông qua các quỹ ETF toàn cầu đã chạm mức kỷ lục 4,025 tấn, với dòng vốn chảy vào đạt giá trị 89 tỷ USD. Ông Shaokai Fan chỉ ra rằng xu hướng dòng tiền chảy mạnh vào ETF diễn ra trên toàn cầu, nhưng nổi bật nhất là tại thị trường Bắc Mỹ và Hoa Kỳ, nơi các nhà đầu tư đã quay trở lại mạnh mẽ sau thời gian dài đứng ngoài cuộc chơi. Bên cạnh đó, hai thị trường châu Á là Trung Quốc và Ấn Độ cũng ghi nhận sự tăng trưởng đáng kể nhờ sự ra đời của nhiều sản phẩm tài chính đa dạng liên quan đến vàng.
Song song với ETF, nhu cầu đối với vàng miếng và vàng xu cũng chứng kiến sự bùng nổ, đặc biệt là trong quý 4/2025 với 420 tấn được tiêu thụ – mức cao nhất trong 12 năm qua. Tính chung cả năm, phân khúc này tăng trưởng 33%. Trung Quốc và Ấn Độ tiếp tục khẳng định vị thế là hai thị trường tiêu thụ lớn nhất, chiếm khoảng một nửa tổng cầu toàn cầu, dù xu hướng tăng mua vàng miếng cũng lan rộng ra hầu hết các quốc gia khác.
Trái ngược với sự sôi động của kênh đầu tư, thị trường trang sức lại chịu áp lực lớn từ việc giá vàng neo ở mức cao. Tổng nhu cầu tiêu thụ trang sức đã giảm xuống mức thấp nhất trong 5 năm qua, chỉ đạt 1,542 tấn. Tuy nhiên, nghịch lý là dù khối lượng mua giảm, tổng giá trị chi tiêu cho trang sức lại tăng so với năm trước. Điều này cho thấy nhu cầu sở hữu trang sức vẫn rất lớn, nhưng người tiêu dùng buộc phải điều chỉnh hành vi bằng cách mua các sản phẩm có trọng lượng nhỏ hơn hoặc hàm lượng vàng thấp hơn để phù hợp với khả năng tài chính.
Việt Nam – Ngoại lệ trong bức tranh chung của ASEAN
Riêng về khu vực Đông Nam Á, ông Shaokai Fan nhận định ASEAN là điểm sáng về nhu cầu vàng, nhưng Việt Nam lại là trường hợp ngoại lệ với những diễn biến trái chiều. Trong quý 4/2025, nhu cầu đầu tư vàng miếng và vàng xu tại Việt Nam sụt giảm xuống mức thấp nhất kể từ quý 4/2021. Nguyên nhân chính nằm ở những hạn chế về nguồn cung, cụ thể là sự khan hiếm của vàng miếng SJC trên thị trường, cộng với mức chênh lệch giá quá cao giữa thị trường trong nước và quốc tế. Sự khan hiếm này đã thúc đẩy nhà đầu tư chuyển dịch sang các sản phẩm thay thế như nhẫn tròn trơn 24K.
Về thị trường trang sức, Việt Nam có sự tương đồng với xu hướng thế giới khi nhu cầu giảm 29% so với cùng kỳ, chỉ đạt 2.4 tấn trong quý cuối năm.
Nhiều yếu tố hỗ trợ thị trường vàng 2026
Khối Ngân hàng Trung ương tiếp tục là lực quan trọng nâng đỡ thị trường vàng với tổng lượng mua vào năm 2025 đạt 863 tấn. Dù con số này thấp hơn mức trên 1,000 tấn của 3 năm liền kề trước đó, nhưng xu hướng mua ròng vẫn rất tích cực, đặc biệt là trong quý 4 với 230 tấn được bổ sung vào kho dự trữ.
Ông Shaokai Fan điểm tên những “tay chơi” lớn như Ngân hàng Trung ương Ba Lan với 2 năm liên tiếp mua ròng mạnh mẽ và vừa công bố kế hoạch mua thêm. Đáng chú ý là trường hợp của Kazakhstan, quốc gia sản xuất vàng thường có xu hướng bán ra khi được giá, nhưng nay lại tích cực mua vào do lo ngại những bất ổn của năm 2025. Ngoài ra, thị trường còn chứng kiến sự quay trở lại của các ngân hàng trung ương từng vắng bóng như Brazil, Indonesia hay Guatemala.
Nhận định về triển vọng năm 2026, ông Shaokai Fan cho rằng dù giá vàng đã có sự điều chỉnh sau khi vượt mốc 5,000 USD/ounce vào đầu năm, nhưng các yếu tố nền tảng hỗ trợ giá vàng vẫn rất vững chắc. Những căng thẳng địa chính trị, các mối đe dọa an ninh, rủi ro thương mại và đặc biệt là những đồn đoán xung quanh tính độc lập cũng như chính sách lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tiếp tục là động lực chính. Ông dự báo thị trường sẽ còn nhiều biến động do sự tham gia của dòng tiền đầu cơ, nhưng các đợt điều chỉnh giá ngắn hạn thường được các nhà đầu tư tổ chức và ngân hàng trung ương xem là cơ hội để tích lũy thêm tài sản.
Trả lời câu hỏi về sự chênh lệch trong cơ hội đầu tư, khi dòng vốn toàn cầu đang chảy mạnh vào ETF và vàng vật chất, trong khi nhà đầu tư Việt Nam lại thiếu các kênh đa dạng, đặc biệt là sự khan hiếm vàng miếng, ông Shaokai Fan khẳng định việc đa dạng hóa các kênh tiếp cận vàng luôn là điều tích cực. Việt Nam đang trong quá trình tự do hóa thị trường vàng từng bước. Nhìn từ kinh nghiệm quốc tế, lộ trình phát triển thường bắt đầu từ vàng vật chất, sau đó tiến tới các sản phẩm tài chính như tài khoản tiết kiệm vàng tại ngân hàng thương mại, và xa hơn là các quỹ ETF hay vàng số hóa (tokenized gold). Ông khuyến nghị Việt Nam nên nghiên cứu sâu hơn về các sản phẩm tài chính này để người dân có thêm lựa chọn, giảm áp lực lên vàng vật chất.
Sự khác biệt giữa đợt biến động giá hiện nay so với cú sập giá năm 2012, ông Shaokai Fan nhắc lại bài học năm 2012, khi giá vàng lập đỉnh rồi lao dốc là do nỗi lo lạm phát từ các gói nới lỏng định lượng (QE) đã không trở thành hiện thực, khiến nhà đầu tư mất đi lý do nắm giữ vàng. Tuy nhiên, bối cảnh năm 2026 hoàn toàn khác biệt.
Thứ nhất, các rủi ro hiện tại như địa chính trị, lãi suất giảm và lo ngại về tính độc lập của ngân hàng trung ương là những thực tế đang diễn ra và sẽ không sớm biến mất. Thứ hai, thị trường vàng hiện nay đã toàn cầu hóa mạnh mẽ hơn nhiều so với sự chi phối của phương Tây vào năm 2012, với sự trỗi dậy của các ngân hàng trung ương mới nổi và nhà đầu tư châu Á. Sự đa dạng này tạo nên bệ đỡ vững chắc hơn cho thị trường vàng trước các biến động.
Ông Shaokai Fan khẳng định, thế giới đang trải qua những đứt gãy và chuyển dịch lớn, vàng không chỉ là công cụ tìm kiếm lợi nhuận mà quan trọng hơn là tài sản chiến lược để mang lại sự cân bằng và ổn định cho danh mục đầu tư.
Trả lời